..

aaa aaaa


ΜΕΡΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ

πρώτη έκδοση
Απρίλιος 2018


 

aaaaaaaa
 
     
     
   

Επί του πιεστηρίου βρίσκεται το νέο βιβλίο του Άγγελου Σπάρταλη με τίτλο «Μέρες με τον Νίκο», που αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις "ΡΟΠΗ" τον Απρίλη του 2018 (το εξώφυλλο, που εμφανίζεται εδώ, είναι προσωρινό).

 


 

από τις εκδόσεις ΡΟΠΗ,
2
72 σελίδες (40 έγχρωμες), 24 x 17εκ.

aaa aaa  

Διαβάστε στη συνέχεια τον πρόλογο και το οπισθόφυλλο του βιβλίου, αποσπάσματα από τις κριτικές του Μάνου Στεφανίδη και της Σωτηρίας Ματζίρη καθώς επίσης και δύο κεφάλαια: «Ο χασάπης» και «Πού ‘σαι Θαν-ά-α-α-α-ση».

 

Πρόλογος

Στο βιβλίο αυτό με τίτλο «Μέρες με τον Νίκο» ο Άγγελος Σπάρταλης αφηγείται πικάντικες ιστορίες από την πολυετή και πολύπαθη συναναστροφή του με τον σκηνοθέτη Νίκο Κούνδουρο. Σύμφωνα με τον συγγραφέα υπάρχουν ήδη πέντε-δέκα έγκυρα κείμενα σχετικά με τη ζωή και το έργο του διάσημου κινηματογραφιστή, αριστοτεχνικά κεντημένα και ιστορικά ακριβή. Αν ανατρέξεις σ’ αυτά θα μάθεις «σχεδόν τα πάντα» για τη ζωή και το έργο του Νίκου Κούνδουρου. Ο Σπάρταλης όμως θέλησε να μιλήσει για εκείνο που λείπει από αυτό το «σχεδόν τα πάντα». Το άλλο. Αυτό που κάνει τον Κούνδουρο Κούνδουρο και Tο σινεμά του Κούνδουρου Tο σινεμά του Κούνδουρου. Ή έτσι τουλάχιστον θέλει αρχικά να νομίσουμε.

διαβάστε περισσότερα

 


 

 

Οπισθόφυλλο

Ο Νίκος είχε ένα ένα μεγάλο ξύλινο καΐκι, παρκαρισμένο «προσωρινά» στον κήπο της βίλας στον Άγιο. Ήρθε η Χούντα και αναγκάστηκε να δραπετεύσει στην Ευρώπη. Με την ελπίδα το ταξίδι να ’ναι σύντομο. Δεν ήταν.

Όταν γύρισε πίσω στην Κρήτη, το καραβάκι του είχε σαπίσει. Τα ξύλα πρόβαλαν γυμνά κι ορθάνοιχτα σαν το σκελετό της φάλαινας. Βροχή, αέρας, ζωύφια και τρωκτικά είχαν κάνει καλή και συντονισμένη δουλειά. Κάθε επισκευή ήταν αδύνατη. «Το παίρνουμε και το πάμε για καυσόξυλα» ήταν τα τελευταία λόγια του σοφού καραβομαραγκού, αλλά το πείσμα του Κούνδουρου δεν ανέχονταν την ήττα. Είπε: «Όχι. Θα μείνει εδώ. Μνημείο των αγώνων του λαού μου για τη λευτεριά!». Και το «μνημείο» αυτό έμεινε σ’ εκείνη ακριβώς τη θέση του κήπου, δίπλα στο υπαίθριο γραφείο με τα ζωγραφισμένα βότσαλα, άλλα 40 χρόνια. Εγώ θυμάμαι αμυδρά μόνο κάποια από τα τελευταία του υπολείμματα. Σίγουρα όμως μετά το 2013 είχε εξαφανιστεί, έτσι από μόνο του. Το ίδιο και οι αγώνες για τη λευτεριά.

Έκανα συχνά πλάκα στον Νίκο κι όταν μου έλεγε: «Μικρέ, βαριέμαι. Πες μια εξυπνάδα, πρότεινε μια εργασία να διεκπεραιώσουμε», εγώ για να τον κουρδίσω του απαντούσα: «Μεγάλε, κι εγώ βαριέμαι. Γιατί δεν πάμε μια βόλτα με το καράβι σου;!». Κι ο Νίκος έλεγε τότε συνήθως κάτι πολύ πρόστυχο.

 

 

Κριτικές

Γράφει ο Μάνος Στεφανίδης

Ο Άγγελος Σπάρταλης για χρόνια ολόκληρα λειτουργούσε ως alter ego του Νίκου Κούνδουρου, ένας πιστός μαθητής και σύντροφος στις περιπέτειες των εικόνων. Όντας ζωγράφος και σκηνοθέτης ο ίδιος, αλλά και μικρανιψιός, μετέφερε τη ζέστη της ιδιαίτερης κοινής πατρίδας, της Κρήτης, στο επιβλητικό σπίτι στο Μετς της Αθήνας. Ένα είδος μπαστουνιού για τον Νίκο, που σταδιακά βάραινε, μια μαγκούρα, που ήξερε να μαγειρεύει χοχλιούς και να μιλάει και διακριτικά και επιθετικά, ταυτόχρονα. Ο Νίκος εμπιστευόταν την αφοσιωμένη ειλικρίνεια του Άγγελου, καθοδηγούσε το ατίθασο ταλέντο του, ενώ ο παροιμιώδης του ναρκισσισμός τρεφόταν ξεδιάντροπα από τον ανεπιτήδευτο θαυμασμό του μαθητή του. Ήταν τότε που έμοιαζαν οι δυο τους ένας Δον Κιχώτης και ένας Σάντσο Πάντσα από την Κρήτη, αθώοι, όμορφοι και αποξεχασμένοι σαν παιδιά σε μεγάλο κήπο με βλάστηση οργιαστική.

(απόσπασμα)



Δον
Κούντουρος και Σάντσο Σπάρτα, Ανεζίνα Μπλαζογιαννάκη, 2018, μελάνι σε χαρτί. Ένα από τα πολλά έργα τέχνης που κοσμούν το βιβλίο. Στην εικονογράφηση του βιβλίου, που ξεκινά με ένα αδημοσίευτο μέχρι σήμερα πορτραίτο του Νίκου Κούνδουρου σχεδιασμένο από τον Αλέκο Φασιανό, περιέχονται και πολλά έργα του ίδιου του Κούνδουρου. Συμμετέχουν επίσης περισσότεροι από 30 σύγχρονοι καλλιτέχνες (Capten, Αναστασάκος, Αρβανιτίδη, Γκιμοσούλης, Γραμμένος, Δημητροπούλου, Ευθυμίου, Ζαφειρόπουλος, Ζαφειρόπουλου, Καρακατσάνης, Καροφυλλάκη, Κριτσωτάκης, Λυμπεράτος, Μανωλάς, Μητσομπόνος, Μπερεδήμας, Μπλαζογιαννάκη, Μύρκα, Παντελόπουλος, Α.Παπαδημητρίου, Ν.Παπαδημητρίου, Πολυμένης, Σβορώνου, Σκούρτης, Τζερμιάς, Τσώλης, Φιορεντζάκης), μαζί και ο ίδιος ο συγγραφέας, και εκπροσωπούνται τουλάχιστον 19 διαφορετικοί τομείς της σύγχρονης τέχνης (ζωγραφική, γλυπτική, κολάζ, κόμιξ, εικονογράφηση, φωτογραφία, κινηματογράφος, μουσική, ποίηση, δοκιμιογραφία, κατασκευές, εγκαταστάσεις, γκράφιτι, street art, performance, body painting, καλλιτεχνικό σκάκι, νευροβιολογική και μαγειρική τέχνη).

 

 

Κριτικές

Γράφει η Σωτηρία Ματζίρη

Δεν υπάρχει αισθαντικότητα ή σεβασμός σ’ αυτό το γραπτό. Υπάρχει όμως ένας τεράστιος θαυμασμός, στον οποίο χρωστάμε και τη σχολαστική καταγραφή αμέτρητων λεπτομερειών... Όσοι δεν είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν θα πάρουν μια γεύση από τον «καθημερινό», ιδιωτικό Κούνδουρο. Όσοι τον γνώρισαν θα νιώσουν βαθιά νοσταλγία, γιατί, παρά την υπερβολή και τη φιλάρεσκη αυτό-αναφορικότητα του αφηγητή, ο Σπάρταλης καταφέρνει κάτι σπάνιο: φέρνει τον Κούνδουρο πίσω στη ζωή!

(απόσπασμα)



Ο Νίκος Κούνδουρος και ο Άγγελος Σπάρταλης στον κάτω όροφο του σπιτιού του πρώτου στο Μετς το 2010. Με κοινή καταγωγή από τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης πρωτογνωρίστηκαν στα τέλη του 2004 και η θυελλώδης πνευματική τους σχέση διήρκεσε ως και τον θάνατο του Κούνδουρου στις αρχές του 2017. Περίπου οι μισές από τις φωτογραφίες του βιβλίου -όπως και αυτή που βλέπουμε εδώ- υπογράφονται από την εικαστική φωτογράφο Αγγελική Σβορώνου, η οποία συνδέοντας την ζωή της και με τον Σπάρταλη και με τον Κούνδουρο αποτύπωσε με τη δύναμη του φακού της ντοκουμέντα εκρηκτικής τρυφερότητας. Στο βιβλίο συμμετέχουν επίσης οι φωτογράφοι Marion Lambert, Βασίλης Βερβερίδης, Νίκος Καβουκίδης, Βαγγέλης Κατριτζιδάκης, Νίκη Μπίσυλλα, Στέργιος Παρδαλός, Δάφνη Ρόκου, Νίκος Τραντάς.

 

 

Αποσπάσματα

Ο χασάπης
και το κοριτσάκι

Ήμουν παρών σε δύο αποτελεσματικές μπουνιές που έριξε ο Κούνδουρος σε άλλον άνθρωπο. Και λέω «σε άλλον άνθρωπο» γιατί συνήθως κοπάναγε και κομμάτιαζε έπιπλα και κρύσταλλα και όχι ανθρώπους. Τέλος πάντων, και στις δύο «ανθρώπινες» περιπτώσεις, αν και είχε ήδη κλείσει τα ογδόντα, παρέμενε βίαιος και ρωμαλέος. Θεριό! Η δεύτερη φορά, που είχε θύμα έναν ταξιτζή, δε σας αφορά. Η πρώτη όμως με θύμα τον χασάπη είναι πολύ χαριτωμένη μέσα στη βία της και θα σας την διηγηθώ. [...]

διαβάστε περισσότερα

 

   Θρίαμβος στο χασάπικο
, Άγγελος Σπάρταλης, 2008, μολύβι σε χαρτί.

 

 

 

Αποσπάσματα

Πού ‘σαι Θαν-ά-α-α-α-ση
ο φαλακρός πράκτωρ 000 σας ζητά στο τηλέφωνο

[...] «Νίκο, εσύ; Ο Θανάσης είμαι» λέει μια τρεμάμενη φωνή στο ακουστικό και «τα κάνω πάνω μου». Είναι ο Βέγγος! Δεν υπάρχει αμφιβολία. «Μια στιγμή παρακαλώ κύριε Θανάση να τον φωνάξω» λέω εγώ. «Ναι, παιδί μου, σε παρακαλώ» λέει εκείνος. Τρέχω σίφουνας κάτω. [...]. Το τηλεφώνημα ήταν έκπληξη και για τον Νίκο. Είπε ότι είχαν να μιλήσουν με την ησυχία τους πάνω από δέκα χρόνια. Εγώ σούρθηκα ξανά στο γραφείο του πάνω ορόφου και έπιασα το ακουστικό, που είχα αφήσει ανοικτό. Πήγα δήθεν να το βάλω πίσω στη θέση του, χωρίς φυσικά να το κάνω. Έβαλα το ακουστικό στο αυτί και υφάρπαξα ολόκληρη την κουβέντα των δύο παλιών φίλων, που κράτησε περισσότερο από μία ώρα. [...]

διαβάστε περισσότερα

Ο Θανάσης Βέγγος με στολή εργασίας στη Μακρόνησο, Νίκος Κούνδουρος, 1951, 30χ20 εκ, μελάνι σε χαρτί. Το έργο αυτό, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην έκθεση «Νίκος Κούνδουρος, Εικόνα-Κίνηση-Νόημα-Ζωή» που εγκαινιάστηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου Κρήτης στις 24 Αυγούστου 2017, έξι μήνες μετά το θάνατο του Κούνδουρου. Επιμελήτρια της έκθεσης ήταν η ανθρωπολόγος Μαρία Καραμητσοπούλου και βοηθός επιμελητή ο Άγγελος Σπάρταλης.