aaaa

aaaa


Άγγελος Σπάρταλης
Η εικόνα και το νόημά της

του Μάνου Στεφανίδη
Ιστορικού Τέχνης, Επιμελητή Εθνικής Πινακοθήκης

text also available in English



a


 


άτι γίνεται στη Ρόδο. Κι αυτό δεν το λέω ούτε συμβατικά ούτε -πολύ περισσότερο- τουριστικά. Η παρουσία εδώ και αρκετά χρόνια μιας Δημοτικής Πινακοθήκης αξιώσεων και η πρόσφατη ανακαίνισή της αλλά και η δημιουργία νέων θεσμών που σχετίζονται με

τη σύγχρονη τέχνη, συνετέλεσαν ώστε σήμερα να υπάρχει στο σμαραγδένιο νησί ένα αυτόχθον καλλιτεχνικό δυναμικό που όμως δεν είναι διόλου επαρχιακό ή τοπικό. Εδώ και καιρό παρακολουθώ με αυξανόμενο ενδιαφέρον τις δράσεις και τις εκθέσεις του MοTέΡ, δηλαδή της καλλιτεχνικής ομάδας που γύρω από την ιστορικό τέχνης Πόλυ Χατζημάρκου ενεργοποιείται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου.

Ανάμεσα στους δημιουργούς που έχω προσωπικά δει, ξεχωρίζω τον Άγγελο Σπάρταλη και για την πολυεπίπεδη έρευνα του στο χώρο της πλαστικής έκφρασης αλλά και για τον βαθύ ψυχισμό με τον οποίο προσεγγίζει τα εκάστοτε θέματά του (καλύτερα θα έπρεπε να πω τις εμμονές του). Γιατί βέβαια αυτό που ξεχωρίζει τον καλλιτέχνη απ' τον ζωγράφο που απλώς επιτηδεύεται μέσα απ' την τέχνη του, είναι η προσήλωση σε κάποια πάθη που κάποιες εποχές τα ονομάζουν "αξίες" ή "ιδέες" και κάποιες άλλες "νευρώσεις" ή "παράνοιες" και τα λιθοβολούν.

Απ' αυτό τον λιθοσωρό του αναθέματος όμως συχνά αναφύεται το λουλούδι της συγκίνησης και ο καρπός της ανατροπής. Τι είναι, τελικά, η ζωγραφική? Το πρόσωπο του Νάρκισσου που αντικαθρεφτίζεται στην επιφάνεια της λίμνης ή μια κάθοδος στο σκοτάδι σαν την πορεία του Ορφέα για να κερδηθεί με θάνατους το φως? Κι ακόμη περισσότερο, πως γίνεται η ζωγραφική σήμερα? Με τι υλικά, καινούρια ή παλιά? Και το σημαντικότερο: Τι είδους ιδέες καλείται να υπερασπιστεί?

Ο Άγγελος Σπάρταλης είναι ζωγράφος γι' αυτό και ασχολείται με multimedia όπως και με το παραδοσιακό τελάρο εφόσον, για να θυμηθούμε την πασίγνωστη φράση του Κουνέλλη, ζωγράφος είναι σήμερα αυτός που κατασκευάζει εννοηματωμένες εικόνες. Με όποιο τρόπο.

Τον περασμένο Μάη ο ζωγράφος σε ατομική του έκθεση στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης του Μουσείου Νεοελληνικής Τέχνης και στο πλαίσιο του ΜοΤέΡ2 έδειξε τα "Πορτρέτα και Ομάδες", μια σπουδή δηλαδή στην "παιδική" ασθένεια της ζωγραφικής που είναι ο εξπρεσιονισμός. Στην PNYK-ART συνεχίζει με τις "Διπλές Προσωπογραφίες" στις οποίες συνδυάζει μικτές τεχνικές (λάδι και κολάζ) όπως επίσης συνδυάζει χιούμορ και έναν υποδόριο φόβο. Φόβο για τα πρόσωπα που μας ξεφεύγουν, φόβο για τα πράγματα που αγνοούμε. Αλλού η γραφή του φτάνει στα όρια της Bad Painting, αλλού ο καλλιτέχνης συνομιλεί με την ίδια την ιστορία της τέχνης (π.χ. Velasquez) κι αλλού η φόρμα εξαντλείται στην θετική-αισιόδοξη και την αρνητική-μακάβρια εκδοχή της μ' ένα τρόπο μεθοδευμένα αναρχικό (π.χ. Διπλή προσωπογραφία κοριτσιού στην εξοχή). Ο Σπάρταλης συμμετείχε πρόσφατα στο LOOKOUT, δείγμα του ενδιαφέροντός του για μια τέχνη διαδραστική που θα ενεργοποιεί όλον τον κοινωνικό και αρχιτεκτονικό ιστό της Πόλης, αλλά και συνέθεσε ένα καρτούν video 9 λεπτών όπου οι ήρωες είναι μορφές από τη ζωγραφική του σαν ένα ένδον σχόλιο στο νόημα και τη συναισθηματική φόρτιση της εικόνας. Αποτέλεσμα άκρως ερεθιστικό!

Για τη δουλειά του, η κινητήρια …δύναμη του ΜοΤέΡ, η ιστορικός τέχνης Πόλυ Χατζημάρκου -συνάδελφος στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης της Ρόδου-, γράφει: "Ο Σπάρταλης όταν ζωγραφίζει λερώνει και λερώνεται. Είναι αυτό που ζωγραφίζει. Προκαλεί ένα art attack, μια επίθεση στην κορεσμένη αισθητική των εποχών μας…". Αυτό θα θέλαμε και εμείς! Μια τέχνη συναισθηματική αλλά και ακραία που να ανατρέπει αλλά και να συγκινεί. Όσο πιο σημαντική είναι η δημιουργία τόσο πιο απλά μέσα χρειάζεται για να ερμηνευθεί κι αυτό επειδή γίνεται η ίδια γλώσσα. Μια γλώσσα η οποία "ούτε λέγει, ούτε κρύπτει αλλά σημαίνει".


Μάνος Στεφανίδης
...........

3 ΧΙΙ 2003...........

STEFANIDES_DON_QUIXOTEsml.jpg (18766 bytes)...........
..
.........
"ο Μάνος Στεφανίδης σαν Δον Κιχώτης"...........
2004,12x12εκ, μελάνι σε χαρτί...........

aaaa


a
a a